10:57 ICT Thứ hai, 03/10/2022

Trang nhất » Tin Tức » Tin văn hóa, xã hội

Lên rẻo cao Tủa Chùa

Thứ ba - 29/07/2014 07:12 View: 787
TC - Nằm trên độ cao trung bình 800m so với mực nước biển ; 683,66ha diện tích tự nhiên của huyện Tủa Chùa (Điện Biên) chủ yếu là núi đá vôi có độ dốc từ 25- 300. Điểm cao nhất ở Tủa Chùa là đỉnh núi Nam Quan thuộc xã Tả Phìn, nằm ở phía Bắc huyện, cao 1,874m. Từ nóc nhà của huyện này, địa hình hạ dần độ cao về phía Nam, bị chia cắt bởi dãy núi đá vôi và suối ngắn tạo thành lòng máng, lòng thung lũng hiểm trở. Bổ sung cho địa hình khắc nghiệt ấy là khí hậu chia hai mùa rõ rệt: mùa mưa ướt át và mùa khô cháy nắng.
Ở Tủa Chùa đá hiện hữu khắp nơi, song hành cùng đời sống con người. Đá trên nương, đá gập ghềnh mặt đường, đá chạy cả vào gầm sàn. Thế nên, đá vừa là bạn, vừa là đối thủ của cộng đồng 7 dân tộc anh em: Mông, Thái, Kinh, Khơ Mú, Dao, Hoa, Phù Lá trong cuộc đấu tranh chinh phục thiên nhiên để phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng cuộc sống ấm no.
Trước kia Tủa Chùa được gọi theo tiếng Quan Hỏa là Tả Chải, nghĩa là cái bản to. Có lẽ vì ngày đó, khi thành lập châu Tủa Chùa (năm 1955 theo Nghị định 606/NĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ), Tủa Chùa chỉ có 8 xã, 43 bản với 8410 người nên có tên gọi như vậy? Đến năm 1977, 3 xã Mường Báng, Mường Đun, Xá Nhè của huyện Tuần Giáo sáp nhập về huyện Tủa Chùa, nâng tổng số xã của huyện từ 8 lên 11 xã.
Từ khi thành lập đến nay, huyện lỵ Tủa Chùa đã trải qua 2 lần “thiên di”. Lần đầu là vào tháng 12/1966, huyện lỵ chuyển từ Tả Phìn về xã Sính Phình. Sau 21 năm cắm chốt ở Sính Phình, tháng 4/1988, huyện Tủa Chùa chuyển về xã Mường Báng và 1 năm sau, thị trấn Tủa Chùa được thành lập. Có thể nói Đại hội Đảng bộ huyện khóa X (1986) với các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội nhằm bước đầu thực hiện công cuộc đổi mới theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI là dấu mốc trong quá trình phát triển của Tủa Chùa. Mặc dù các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội chưa đạt theo nghị quyết Đại hội đề ra nhưng đã tạo tiền đề quan trọng để Tủa Chùa tiến lên thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, giai đoạn 1991- 1995. Từ chỗ tổng sản lượng chỉ đạt 7.272 tấn năm 1990, đến năm 1995, tổng sản lượng lương thực toàn huyện đã đạt gần 12.000 tấn, bắt đầu giải quyết được nhu cầu lương thực tại chỗ, ổn định đời sống đồng bào các dân tộc. Diện tích gieo trồng tăng từ 8.500ha lên 9000 ha; phát triển được 96 ha cây ăn quả; bước đầu hình thành các vùng sản xuất tập trung như: chè, trẩu ở Mường Báng, Sính Phình; mận Tam hoa ở Trung Thu, Tả Phìn, Lao Xả Phình. Trong 5 năm (1991- 1995), huyện đã cử 99 cán bộ đi đào tạo tại các trường của tỉnh, trung ương, nâng tổng số cán bộ có trình độ trung cấp đến đại học và sau đại học đạt 65,1%.
Đây là nền móng để Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc Tủa Chùa tiến lên một thời kỳ phát triển mới, thời kỳ đổi mới theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Được sự quan tâm đầu tư của Nhà nước và ý chí kiên cường của các tầng lớp nhân dântrên mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, Tủa Chùa đã chuyển mình, làm nên những điều kỳ diệu.Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân mỗi năm 10% , tỷ lệ đói nghèo mỗi năm giảm 5%; an ninh lương thực được đảm bảo, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được đầu tư, đời sống vật chất – tinh thần của nhân dân được nâng cao. Từ chỗ chỉ có đoạn đường  ô tô duy nhất dài 33 km nối Huổi Loóng vào trung tâm huyện lỵ (năm 1968), đến nay 100% xã có đường ô tô đến trung tâm với tổng chiều dài gần 300km; 90% thôn, bản có đường xe máy; 100% xã có điểm bưu điện văn hóa, 6 xã có điện lưới quốc gia. Toàn huyện hiện có 46 trạm TVRO, 7 đài tiếp sóng truyền hình, truyền thanh.
Cùng với sự đổi thay của kinh tế, ngành giáo dục Tủa Chùa những năm qua cũng có những bước phát triển vượt bậc từ mạng lưới trường, lớp học cho đến chất lượng giáo dục ở từng cấp học. từ chỗ 93% dân số mù chữ những ngày đầu thành lập huyện, đến nay Tủa Chùa đã hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học, xóa mù chữ vào năm 2000, phổ cập giáo dục THCS năm 2008; các thôn, bản đều có lớp học mầm non và tiểu học. Kết thúc năm học 2010- 2011, toàn huyện có 11/12 xã, thị trấn có trung tâm học tập cộng đồng. đối với giáo dục mầm non, huyện có 13 trường  với 2.511 trẻ (tăng 3 trường và 616 trẻ so với năm học trước). Chương trình giáo dục mầm non mới và bồi dưỡng chuyên môn, chuyên đề được Tủa Chùa tập trung triển khai thực hiện. các hội thi: Bé khỏe, bé ngoan; hát dân ca, các trò chơi dân gian, đồ dùng đồ chơi tự làm và giờ dạy ứng dụng CNTT được tổ chức rộng rãi trên địa bàn. Bên cạnh đó, do chú trọng vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm và phòng bệnh nên 100% trẻ ở các đơn vị trường học được theo dõi sức khỏe định kỳ và tổ chức tiêm phòng, uống vắc xin đúng lịch. Năm học 2010- 2011, chất lượng giáo dục mầm non kênh A đạt 2.254 cháu (chiếm 89,8 %), kênh B 245 cháu (chiếm 9,8%), kênh C 12 cháu (chiếm 0,4%). Đối với giáo dục tiểu học, Tủa Chùa có 15 trường  với 5954 học sinh (tăng 18 lớp và 78 học sinh so với năm học trước). Tỷ lệ học sinh xếp loại khá, giỏi chiếm 23,4%. Nhằm tăng tỷ lệ học sinh khá, giỏi giảm tỷ lệ học sinh yếu, kém đối với giáo dục bậc trung học, huyện Tủa Chùa chú trọng nâng cao chất lượng dạy và học. Điển hình là trường THCS thị trấn Tủa Chùa và trường THCS Mường Báng đã tham gia đăng ký chuyên đề đổi mới, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dạy và học. Hiện nay toàn huyện có 12 trường THCS với 2600 học sinh (tăng 3 trường, 64 học sinh so với năm học trước). Tỷ lệ học sinh giỏi chiếm 3%(77 em), học sinh khá chiếm 33%(873 em), tỷ lệ học sinh trung bình chiếm 61% (1.608 em).
Men theo tuyến đường vắt qua những dốc đá chênh vênh, dưới chân những nương ngô lởm chởm đá tai mèo, chúng tôi ngược lên các xã vùng cao ở phía Bắc Tủa Chùa. Trên nền xám xịt của đá, xập xòe nếp váy rực rỡ của thiếu nữ Mông đang kiên nhẫn, tỉ mỉ tra hạt giống vào từng hốc đá. Tuy gian nan vậy, nhưng ngô trồng ở những nương đá tai mèo này lại lên xanh tốt bời bời bởi lớp đất màu được đá gữ lại, không bị rửa trôi. Mỗi hạt ngô lắng đọng cả ý chí bất khuất và sự cần cù, chịu khó của người dân vùng cao.
Cũng chỉ ở vùng cao nguyên đá vôi Tả Sìn Thàng, Sín Chải này mới có loại cây mang lại giá trị kinh tế cao cho Tủa Chùa, đó là chè cổ thụ. Mùa thu hoạch, dân bản phải trèo lên hoặc phải bắc thang mới hái dược búp chè. Chè cổ thụ có vị ngọt chát, nước đậm và hương vị đặc biệt được kết tinh từ sương sớm, sương chiều quanh năm bao phủ. Hơn 1 vạn cây chè cổ thụ, hàng năm cho thu hoạch khoảng 200 tấn chè búp. Với giá thu mua hiện nay là 5000đ/kg búp tươi mỗi năm đã đem lại gần 1 tỷ đồng cho người dân vùng chè. Dưới chân những đồi chè cổ thụ ấy, chợ phiên Tả Sìn Thàng mỗi tuần họp một lần, bày la liệt những sản vật địa phương, rực rỡ sắc màu thổ cẩm. Chợ phiên Tả Sìn Thàng không chỉ là nơi để trao đổi mua bán mà còn là chỗ người dân vui chơi, giao lưu; thanh niên nam nữ tìm bạn lứa đôi. Người đi chợ không tấp nập, vội vàng, tranh thủ như dưới xuôi.
Hơn nửa thế kỷ xây dựng và phát triển, Tủa Chùa đã đạt được nhiều thành tích nhưng vẫn còn những thế mạnh chưa khai thác như tiềm năng khoáng sản phong phú với than ở Mường Đun; bô xít ở Tả Phìn; ba rít ở Sín Chải; đá vôi xi măng ở Trung Thu; đá vôi ốp lát ở Tả Sìn Thàng; các loại cây công nghiệp: chè cổ thụ, cà phê, cây thả cánh kiến; cây ăn quả hay bản sắc văn hóa đa dạng, đặc sắc của các dân tộc. Đó chính là nội lực để Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc Tủa Chùa xây dựng cuộc sống ấm no, giàu đẹp trên vùng rẻo cao này.

Nguồn tin: svhttdldienbien.gov.vn

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn